Zeven signalen: splinters of barsten in het hout, een wiebelig frame, losse of roestige verbindingen, scheuren dwars op de houtnerf, verkleurde of afgebladderde afwerking, haperende wieltjes, en een bank die al jaren in gebruik is zonder keuring of documentatie. Een of meer van deze signalen is reden om de bank uit gebruik te nemen totdat hij gekeurd of vervangen is.
Hieronder lees je wat elk signaal betekent, hoe je het herkent en wat je ermee doet.
Waarom dit zo belangrijk is
Als een gymbank het begeeft onder een kind, is de schade niet alleen lichamelijk. Als school of sporthal ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van je materiaal. EN 913 is de Europese norm die beschrijft waaraan gymtoestellen moeten voldoen: constructie, materiaal en afwerking van de randen.
Een bank die niet meer aan die norm voldoet, is een risico dat je als school niet kunt nemen.
Het goede nieuws: de meeste signalen zijn met het blote oog te zien. Je hebt geen keurder nodig om een eerste ronde langs de banken te lopen.
7 signalen die je direct kunt controleren
Signaal 1: Splinters of barsten in het hout
Sleep je hand langzaam over de bovenkant van de bank. Als je splinters voelt, voelen kinderen die ook. Zeker bij oefeningen waarbij ze met hun handen langs het hout glijden of erop steunen.
Kleine oppervlakkige krassen zijn normaal. Splinters die uitsteken, of scheuren die je kunt voelen met je vinger, zijn dat niet.
Signaal 2: Een wiebelig frame
Zet je volle gewicht op het midden van de bank. Beweegt hij? Staat hij schuin? Dan klopt er iets niet aan de verbinding van poot en blad, of de poten staan niet meer recht.
Een bank die wiebelt, wordt door kinderen niet gemeld. Kinderen klimmen er gewoon op. Controleer dit zelf, voor de les begint.
Signaal 3: Losse of roestige verbindingen
Kijk naar de bouten en schroeven die het frame verbinden. Kun je ze met de hand draaien? Dan zijn ze te lang niet aangedraaid. Zit er roest op? Dan heeft er vocht ingezeten. Dat verzwakt de verbinding, ook als ze er van buiten nog stevig uitzien.
Gelaste frames hebben dit probleem minder. Geschroefde frames moeten jaarlijks nagekeken worden.
Signaal 4: Scheuren dwars op de houtnerf
Een scheur langs de houtnerf is meestal oppervlakkig. Een scheur dwars op de nerf is structureel. Die gaat dieper en verzwakt de draagcapaciteit van het houtblad.
Gebruik een zaklamp en schijn van opzij op het houtoppervlak. Zie je een schaduw in een scheur? Dan is hij diep genoeg om actie op te ondernemen.
Signaal 5: Verkleurde of afgebladderde afwerking
Hout dat zijn beschermende laag verliest, trekt vocht op. Dat zorgt voor uitzetten en krimpen bij temperatuurwisselingen. In een gymzaal, koud in de ochtend en warm na een les, gaat dat sneller dan je denkt.
Verkleurde plekken, bobbels in de lak of afbladderende lagen zijn tekenen dat het hout niet meer beschermd is. De bank ziet er misschien nog heel uit, maar de bescherming is weg.
Signaal 6: Wieltjes die niet meer rollen
Een gymbank die niet makkelijk te verplaatsen is, wordt over de vloer gesleept. Dat beschadigt de onderkant van de bank en de vloer. Een gymdocent die de bank alleen moet verplaatsen en er flink aan moet trekken, heeft kans op blessures.
Wieltjes die haperen zijn een onderhoudssignaal. Vaak op te lossen met een beetje olie. Soms is vervanging van het wiel de snelste oplossing.
Signaal 7: Geen documentatie, geen aankoopjaar, geen keuring
Een gymbank zonder aankoopjaar en zonder keuringsdocumentatie is een onbekende. Je weet niet hoe oud hij is, of hij ooit aan EN 913 voldeed en hoeveel belasting hij al heeft gehad.
Dat is geen reden om hem meteen weg te doen. Wel een reden om een keurder te laten kijken voor je hem intensief blijft gebruiken.
Wat is EN 913 en waarom is het relevant?
EN 913 is de Europese veiligheidsnorm voor gymtoestellen. Een bank die hieraan voldoet, is getest op constructie, materiaal en afwerking van de randen.
Vraag bij je huidige leverancier of de banken EN 913-gecertificeerd zijn. Wie vaag blijft of het certificaat niet kan overleggen, heeft waarschijnlijk geen certificaat. Dat is een risico dat jij als school niet kunt nemen.
Wat doe je als je een van deze signalen herkent?
Drie stappen.
Eerst: neem de bank uit gebruik. Niet uitstellen tot na de vakantie. Een bank die je als onveilig beoordeelt, gaat er meteen uit.
Dan: laat hem keuren of repareer het probleem. Kleine problemen zoals losse bouten of haperende wieltjes zijn zelf op te lossen. Scheuren in het hout en structurele frameproblemen zijn voor een vakman.
Tot slot: vervang hem als reparatie niet meer zinvol is. Een bank die ouder is dan twintig jaar en meerdere signalen tegelijk vertoont, heeft zijn dienst gedaan.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn gymbanken laten keuren?
Jaarlijks. En na ieder incident waarbij de bank ongewoon belast is geweest, zoals een val of botsing. Veel scholen combineren dit met de jaarlijkse keuring van de overige gymtoestellen.
Mijn gymbanken zijn van voor 2000. Moeten ze weg?
Niet per definitie. Leeftijd alleen is geen reden voor vervanging. Gebruik de zeven signalen als leidraad. Een bank van dertig jaar die goed onderhouden is, kan veiliger zijn dan een bank van tien jaar die nooit is nagekeken.
Voldoen tweedehands gymbanken aan EN 913?
Dat hangt af van wanneer ze gemaakt zijn en of ze ooit gecertificeerd waren. Vraag bij aankoop altijd om de productdocumentatie. Is die er niet, dan heb je geen zekerheid over de veiligheid.
Twijfel je over je huidige banken?
Dan is een proefperiode een logische volgende stap. Wij zetten een of twee nieuwe banken bij jou neer. Jouw gymdocent werkt er twee maanden mee. Je ziet het verschil zelf.
Past de bank? Dan bestel je de rest. Past hij niet? Wij halen hem op. Geen kosten, geen gedoe.
De proefbanken gaan op volgorde van aanmelding. Beperkt aantal beschikbaar. Wie nu aanvraagt, gaat voor.
Vraag jouw gratis proefperiode aan via gymbanken.nl →
